Jak wejść na rynek rumuński. Wskazówki dla branży e-commerce

Jak wejść na rynek rumuński. Wskazówki dla branży e-commerce

Rumunia – hub inwestycyjny dla Europy Środkowo-Wschodniej

Na tle innych państw europejskich gospodarka rumuńska wykazuje relatywnie stały wzrost, zwłaszcza w porównaniu do okresu sprzed pandemii koronawirusa. W Rumunii prowadzone są duże międzynarodowe inwestycje, między innymi w logistyce, branży IT oraz sektorze sklepów spożywczych (swoją działalność w Rumunii rozpocznie Żabka1). Mimo że od upadku komunizmu minęło już 35 lat, Bukareszt wciąż może pochwalić się szybkim tempem rozwoju, a choć rumuńska gospodarka nie jest jeszcze na poziomie francuskiej, niemieckiej czy hiszpańskiej, z pewnością można zaliczyć ją do najistotniejszych w regionie. Z tego względu wiele firm i innych inwestorów poważnie rozważa wejście na rynek rumuński. Należysz do tego grona? Tym bardziej zapraszamy do lektury!

Planujesz wprowadzić sprzedaż cross-border w swoim e-commerce?

Najważniejsze informacje o 🇷🇴 Rumunii

  • Położenie geograficzne: Europa Środkowo-Wschodnia, nad Morzem Czarnym i Dunajem; w Rumunii znajduje się część łańcucha górskiego Karpat; kraj sąsiaduje z Ukrainą, Mołdawią, Bułgarią, Serbią i Węgrami
  • Liczba ludności: 19 milionów
  • Stolica: Bukareszt (1,7 mln mieszk.)
  • Inne ważne miasta: Kluż-Napoka (287 tys. mieszk.), Jassy (272 tys. mieszk.), Konstanca (264 tys. mieszk.), Timișoara (251 tys. mieszk.), Braszów (238 tys. mieszk.), Krajowa (234 tys. mieszk.)
  • Język urzędowy: rumuński
  • Języki używane przez znaczące mniejszości narodowe i etniczne: węgierski, romski
  • Waluta: lej rumuński (RON)
  • Ustrój polityczny: unitarna republika semiprezydencka
screenshot z Google Maps Mapa Rumunii

Źródło: Google Maps

Czy Rumunia jest w UE?

Rumunia należy do Unii Europejskiej od 2007 roku, kiedy to dołączyła do wspólnoty wraz z Bułgarią. Dzięki legislacji UE każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą w jednym państwie UE ma prawo wykonywać ją także w pozostałych. Dzięki temu wejście na rynek rumuński jest znacznie prostsze. Więcej informacji na ten temat znajdziesz między innymi tutaj.

Czy Rumunia należy do strefy Schengen?

31 marca 2024 roku Rumunia – wraz z Bułgarią – dołączyła do strefy Schengen. W tej chwili nie dotyczy to jednak granic lądowych. Osoby podróżujące pieszo, samochodem, autokarem lub pociągiem nadal podlegają zatem kontroli paszportowej. Może to jednak ulec zmianie jeszcze w 2024 roku. Warto zaznaczyć, że w ramach strefy Schengen przepływ dóbr jest równie swobodny, co przepływ osób. Więcej informacji na temat przynależności Rumunii do strefy Schengen znajdziesz tutaj.

Waluta w Rumunii

Oficjalnym środkiem płatniczym w Rumunii jest lej (RON), który dzieli się na 100 banów. Istnieją plany, aby w 2029 roku lej został zastąpiony euro.

Ogólna charakterystyka gospodarcza

schemat przedstawiający ogólną charakterystykę gospodarczą Rumunii (dane na 2024 r)

Podatek VAT w Rumunii

Wartość podatku od towarów i usług dla sprzedaży wewnątrz UE zależy od tego, czy jest się osobą prywatną czy też handlowcem, oraz tego, czy nabywane są produkty czy usługi. Zasady te mają rzecz jasna zastosowanie także w Rumunii, będącej państwem członkowskim UE.

Jeśli będąc osobą prywatną, kupujesz w internecie produkty od firmy, która przekroczyła pewien próg wartości sprzedaży do Twojego kraju, sprzedający nalicza VAT odpowiedni dla Twojego kraju (jest on oczywiście wliczony w cenę). Jedynie sprzedawcy działający na niewielką skalę naliczają VAT obowiązujący w ich kraju. Na tej samej zasadzie handlowiec sprzedający towar osobie prywatnej zazwyczaj naliczać będzie VAT obowiązujący w jej kraju.

Jeśli będąc osobą prywatną, nabywasz usługi elektroniczne (takie jak np. subskrypcja e-booków) od firmy zagranicznej, płacisz wartość VAT odpowiednią dla swojego kraju (jest ona uwzględniona w cenie). Ta sama zasada obowiązuje, gdy jesteś sprzedającym.

Jeśli będąc osobą prywatną, kupujesz w internecie inne usługi, płacisz VAT w wysokości obowiązującej w kraju sprzedawcy (podatek jest już wliczony w cenę). Ta sama zasada obowiązuje, gdy jesteś sprzedającym.

Jeśli będąc handlowcem, sprzedajesz towary zagranicznej firmie działającej w UE, co do zasady nie naliczasz VAT-u. Płatnikiem podatku jest osoba prywatna nabywająca w swoim kraju sprowadzone produkty. W rozliczeniu kwartalnym odliczasz jednak wartość podatku, który został zapłacony w celu dokonania sprzedaży.

Jeśli będąc handlowcem, sprzedajesz usługi zagranicznej firmie działającej w UE, co do zasady nie naliczasz VAT-u. W rozliczeniu kwartalnym odliczasz jednak wartość podatku, który został zapłacony w celu dokonania sprzedaży.

Wartość podatku VAT w Rumunii

Konkretne stawki podatku VAT w Rumunii są następujące:

  • 0% – międzynarodowy transport pasażerski;
  • 5% – książki, czasopisma, instytucje kulturalne, catering itp.;
  • 9% – żywność, produkty medyczne itp.;
  • 19% – pozostałe opodatkowane towary i usługi.

Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej na temat VAT-u w Rumunii, zajrzyj tutaj. Jeśli natomiast ciekawi Cię, jak nalicza się VAT w Unii Europejskiej, zajrzyj na stronę UE.

Potrzebujesz treści, które przyciągną zagranicznych klientów?

Wymogi prawne

Ochrona danych i ochrona prywatności

Ze względu na przynależność do UE w Rumunii obowiązują wszystkie przepisy RODO. W związku z tym głównymi podstawami prawnymi, na mocy których można przetwarzać dane, są:

  • zgoda osoby, której dotyczą;
  • niezbędność wykonania umowy;
  • zgodność z wymogami prawnymi;
  • ochrona żywotnych interesów osoby, której dotyczą dane;
  • wykonanie czynności koniecznych ze względu na interes publiczny;
  • uzasadniony interes administratora danych.

Rumunia posiada własny organ nadzorczy zajmujący się ochroną danych – Krajowy Organ Nadzorczy ds. Przetwarzania Danych Osobowych (Autoritatea Naţională de Supraveghere a Prelucrării Datelor cu Caracter Personal). Obecnie (stan na 2024 r.) jego prezesem jest Ancuţa Gianina Opre.

Ochrona praw konsumenta

Główną rumuńską instytucją odpowiedzialną za ochronę konsumenta jest Krajowy Urząd Ochrony Konsumentów (Autoritatea Națională pentru Protecția Consumatorilor). Na mocy prawa rumuńskiego do głównych praw konsumenckich należą:

  • prawo do ochrony przed ryzykiem związanym z zakupionym przedmiotem;
  • prawo do uzyskania pełnej charakterystyki produktów i usług;
  • prawo dostępu do szerokiej gamy wartościowych produktów i usług;
  • prawo do uzyskania rekompensaty za szkody wywołane niską jakością produktu lub usługi;
  • prawo do zrzeszania się w stowarzyszeniach konsumenckich.

Ponadto obowiązują prawa Unii Europejskiej dotyczące ochrony konsumenta.

Szczegółowe informacje na temat ochrony konsumenta w Rumunii znajdziesz w tym miejscu.

Regulacje środowiskowe

Głównym organem odpowiedzialnym za wdrażanie przepisów dotyczących ochrony środowiska jest Ministerstwo Środowiska, Wody i Lasów.

Podobnie jak w innych krajach także w Rumunii podmiot dopuszczający się zanieczyszczenia środowiska musi wypłacić stosowne odszkodowanie – bez względu na swoją odpowiedzialność. Podmiotem tym może być właściciel działki, najemca, koncesjonariusz lub osoba trzecia. Rumunia nie uruchomiła jeszcze programu ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami.

Kraj zobowiązał się do osiągnięcia celu UE dotyczącego neutralności emisyjnej do 2050 roku. Ponadto Rumunia przyjęła sobie za cel ograniczenie emisji gazów cieplarnianych o 40% do 2030 roku.

Jako członek UE Rumunia wspiera unijne inicjatywy środowiskowe, w tym słynny „Europejski Zielony Ład”.

Więcej informacji na temat przepisów środowiskowych w Rumunii znajdziesz na tej stronie.

Regulacje celne. Import i eksport

Jeśli rozważasz sprzedaż produktów w Rumunii, a Twoja firma ma siedzibę w innym państwie UE, musisz mieć świadomość istnienia progów pieniężnych, powyżej których należy zgłaszać przepływy do systemu Intrastat. Progi są określane przez poszczególne państwa członkowskie. W 2024 roku w Rumunii roczny próg zarówno dla importu, jak i eksportu wynosi 1 000 000 RON. Istotny fakt: transakcje wewnątrzunijne formalnie nie są określane jako „importy” i „eksporty”, gdyż terminy te zarezerwowane są dla działań handlowych prowadzonych z państwami spoza UE.

Jedną z podstawowych zasad Unii Europejskiej jest swobodny przepływ osób i towarów. Oznacza to, że co do zasady na transakcje wewnątrz UE nie jest nakładane cło. Wyjątek stanowią niektóre produkty chemiczne i produkty objęte akcyzą, takie jak alkohol. Jeśli jednak Twoja firma działa poza UE, być może zainteresuje Cię dokładny opis zasad dotyczących transakcji spoza krajów UE.

Więcej informacji na temat unijnych – a zatem i rumuńskich – przepisów celnych znajdziesz tutaj. Rumuńska strona Intrastatu jest z kolei tu.

E-commerce w Rumunii

Infrastruktura cyfrowa, w tym rozpowszechnienie internetu w Rumunii, przyczyniła się do wzrostu liczby zamówień online – także na wsi. W 2023 roku w ramach całości handlu w Rumunii (nieograniczonego do e-commerce) najczęściej kupowanymi produktami były:

  • telefony komórkowe i tablety;
  • telewizory;
  • laptopy;
  • sprzęty AGD, takie jak lodówki i pralki.

Według danych Romania Insider w 2023 roku zakupy online robiło 10,2 mln Rumunów – co stanowi ponad połowę populacji. Jednakże w porównaniu do poprzedniego roku wzrost sektora handlu internetowego wyniósł jedynie 3%. Mimo to w 2022 roku wartość rynku e-commerce wyniosła 6,3 miliarda euro (31,5 miliarda lei), co i tak jest pokaźną liczbą.

W 2023 roku najdynamiczniej rozwijającym się segmentem branży e-commerce w Rumunii były artykuły dziecięce. Z drugiej strony branża fashion odnotowała spadek o 10%. Mimo to ubrania, obuwie i akcesoria modowe wciąż stanowią wyjątkowo popularny wybór wśród robiących zakupy internautów.

Jak można się spodziewać, najaktywniejszą częścią populacji w sektorze e-commerce są pokolenia millenialsów i zetek.

W Rumunii dość popularne są strony internetowe i aplikacje do zamawiania jedzenia, takie jak dobrze znane w Polsce Glovo. Najczęściej odwiedzaną witryną z tej kategorii w Rumunii jest strona KFC.

Handel mobilny

Tak jak w innych krajach Europy Środkowo-Wschodniej także w Rumunii mamy do czynienia z szybkim rozwojem sektora e-commerce na urządzeniach mobilnych. Wśród Rumunów są one zresztą na tę chwilę najpopularniejszym wyborem w kontekście robienia zakupów.

Metody płatności i wysyłki

Mimo że opcja płatności kartą przy zakupie staje się coraz popularniejsza, wciąż przeważa płatność przy odbiorze – zarówno gotówką, jak i kartą. Dzieje się tak szczególnie w przypadku pierwszych zamówień z danego sklepu lub wówczas, gdy firma nie jest jeszcze znana.

Możliwość płatności gotówką lub kartą przy odbiorze zależy często od konkretnej firmy kurierskiej – nie wszystkie wdrożyły już mobilne systemy POS. Rumuni doceniają także opcję płatności ratalnej oraz darmowe zwroty.

Oprócz płatności gotówkowych i kartą dość popularne są płatności bezkontaktowe – np. PayPal i Apple Pay.

Logistyka e-commerce i dostaw stale się rozwija. Dostępne są wygodne opcje przesyłki, w tym z możliwością dostawy tego samego lub następnego dnia (zwłaszcza w dużych miastach). Coraz popularniejsze stają się tzw. EasyBoxy – rozwiązanie bliźniaczo podobne do Paczkomatów.

Platformy marketplace w Rumunii

Według danych Similarweb w marcu 2024 roku najpopularniejszymi marketplace’ami na rynku rumuńskim były:

  • emag.ro,
  • temu.com,
  • aliexpress.com,
  • amazon.com,
  • okazii.ro.

Jeśli chodzi o liczby – witryna Emag.ro notuje ponad 45 milionów wizyt miesięcznie, z czego dwie trzecie pochodzi z Rumunii. W 2023 roku strona wygenerowała na rumuńskim rynku ponad miliard dolarów. Według informacji ECDB największy segment zakupów stanowiła elektronika.

Profil klienta i jego preferencje

Językiem urzędowym w Rumunii jest rumuński, jednakże dość powszechnie używane są też inne języki, zwłaszcza węgierski. W dzisiejszych czasach wielu Rumunów (31%) zna angielski, ale osoby starsze i z mniejszych miejscowości mogą nim nie władać. Z tego względu przetłumaczenie treści i opisów produktów na sam tylko angielski może nie wystarczyć. Z kolei jeżeli Twój sklep ma już wersję węgierską, można ją dość łatwo dostosować do potrzeb osób tej narodowości zamieszkujących Rumunię. Jeśli szukasz agencji, która dostarczy znakomitej jakości tłumaczenia z angielskiego na rumuński (lub w dowolnej innej parze językowej), napisz do nas!

Z jednej strony Rumunia jest dość konserwatywnym krajem, dlatego progresywne kampanie marketingowe mogą nie zawsze być odebrane zgodnie z założeniem. Z drugiej strony większość Rumunów to prawosławni, zatem święta Bożego Narodzenia i Wielkanocy będą dobrą okazją do zwiększenia sprzedaży. Należy tylko pamiętać, że Cerkiew prawosławna stosuje inną datę Wielkanocy. Aby unikać tego typu pomyłek, możesz korzystać z naszego kalendarza marketingowego.

Około 75% Rumunów aktywnie korzysta z mediów społecznościowych – to więcej niż liczba osób kupujących w internecie. Wśród najpopularniejszych platform są YouTube, Facebook, TikTok i Instagram. Co ciekawe, TikTok zdaje się cieszyć większą popularnością w Rumunii niż w innych krajach Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Polsce. Instagram jest najchętniej używany przez najmłodszych użytkowników. Dobrze jest wziąć to pod uwagę przy planowaniu kampanii internetowych.

Podsumowanie

Choć każda branża jest inna, prowadzenie biznesu w Rumunii jest równie bezpieczne, co w Czechach, Chorwacji czy Litwie. Dane zawarte w tym artykule powinny dostatecznie dowodzić, że wejście w rumuńską branżę e-commerce jest dobrą opcją dla wszystkich firm planujących ekspansję w tym kierunku Europy.

Jeśli działasz w Unii Europejskiej, tak naprawdę nic nie stoi na przeszkodzie, by otworzyć filię w Rumunii lub zwyczajnie zacząć sprzedawać tam swoje artykuły. Zasady UE – chodzi głównie o swobodny przepływ towarów – pozwalają na sprawne prowadzenie operacji w innych państwach wszystkim firmom z siedzibą w UE.

Jeżeli Twój biznes jest zarejestrowany poza UE, możesz napotkać pewne trudności, ale przykład międzynarodowych korporacji działających w Rumunii – np. firm z USA czy Wielkiej Brytanii – stanowi najlepszy dowód na to, że nie jest to nieosiągalne – a wręcz przeciwnie.

Interesuje Cię sprzedaż online w Rumunii?


1 https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-zabka-rozpocznie-dzialalnosc-w-rumunii-jest-data-otwarcia-i-,nId,7468555

Podziel się tym wpisem

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *